Halka Arz ve Borsa İstanbul'da İşlem Görme

Bu yazımızda öncelikle halka arz sürecinin faydaları, halka arz süreci öncesi ve Borsa’da işlem görme aşamaları hakkında genel bilgilendirme yapılacak olup bu konuya ilişkin farkındalık yaratmak amaçlanmaktadır.

1. Halka Arz ve Borsada İşlem Görmenin Şirkete Sağladığı Faydalar

1.1. Finansman Sağlamak

Her bir şirket içinde bulunduğu sektör ve sektörün gereklilikleri doğrultusunda finansman yöntemlerini kullanarak kaynak elde etmektedir. Şirketler paylarını halka arz ederek, alternatif finansman yöntemlerine göre daha düşük maliyetli ve uzun vadeli bir kaynak elde ederek borçlanma yoluyla elde etmiş oldukları kaynaklarla finansman sağlamış olurlar.

1.2. Likidite Sağlamak

Halka arz sonrasında halka arz edilen payların organize bir piyasada istenilen zamanda, piyasa arz ve talebine göre oluşan fiyatlardan alım ve satımına imkan sunulur.
1.3. Yurtiçi ve Yurtdışı Yaygın Tanıtım

Borsada işlem gören şirketler hakkında bilgiler kamunun aydınlatılma ilkesi ve sermaye piyasası mevzuatı kapsamında Kamuyu Aydınlatma Platformu başta olmak üzere, veri yayın kuruluşları, basın ve yayın kuruluşları ile diğer görsel yayın kuruluşları vasıtasıyla yurtiçi ve yurtdışı yatırımcılara ulaştırılmaktadır.
1.4. Kurumsallaşma

Şirketlerin halka açık hale gelmesi hesap verilebilirlik, sürdürülebilirlik ve şeffaflık gibi konularda daha prestijli ve güvenilir bir yapı olarak piyasada yerini alır.
1.5. Kredibilite

Özellikle bankacılık ve para piyasası bağlamında bu yöntem ile şirketlerin kredibiliteleri artmaktadır, bunun sonucu olarak daha kolay kredi bulma imkanına sahip olmaktadır.
1.6. Globalleşme

Şirketin Borsada işlem görmeye başlaması ile yurtdışı piyasalara erişimi sağlanabilir hale gelmekle birlikte yabancı ortak edinimi ve ortak girişim kurabilmeleri kolaylaşmaktadır.

2. Kamuyu Aydınlatma Platformu (KAP)

Kamuyu Aydınlatma Platformu (KAP), sermaye piyasası ve Borsa mevzuatı uyarınca kamuya açıklanması gerekli bildirimlerin elektronik imzalı olarak iletildiği ve kamuya duyurulduğu elektronik sistemdir.

Sermaye Piyasası Kurulu'nun (SPK) Kamuyu Aydınlatma Platformu Tebliğ'i kapsamında, kamuya açıklanacak her türlü bilgi ve belgenin Kamuyu Aydınlatma Platformu'na gönderilmesi gerekmektedir.

Merkezi Kayıt Kuruluşu A.Ş (MKK) Yatırımcı ve Kurumsal Yönetim Hizmetleri Direktörlüğü tarafından yürütülmekte olan sistem, 7/24 esasına göre çalışmaktadır. Uygulama, tüm Türkiye'ye yayılmış 700’ü aşkın şirket ve 1000’den fazla yatırım fonu ile 3000'i aşkın kullanıcıyı kapsamaktadır.

Sermaye piyasası araçları Borsa İstanbul’da işlem gören ortaklıklar; SPK’nın “Sermaye Piyasasında Finansal Raporlamaya İlişkin Esaslar Tebliği” kapsamında finansal raporlarını, SPK’nın “Özel Durumlar Tebliği” kapsamında özel durum açıklamalarını, SPK, MKK ve Borsa İstanbul düzenlemeleri kapsamında kamuya açıklanması gereken diğer hususları kamuya açıklamakla yükümlüdürler.

Sistem, tüm kesimlerin doğru, anlaşılır, tam bilgiye, internet üzerinden eş anlı ve düşük maliyetle erişebilmelerine imkan tanıyacak şekilde tasarlanmıştır. Ayrıca, geçmişe dönük bilgilere de kolay ve düşük maliyetle erişim imkanı sağlayan elektronik bir arşiv niteliğindedir.

KAP'a bildirimler, elektronik sertifikalar kullanılmak suretiyle gönderilmektedir. Bu bağlamda ortaklıklar, bildirimlerin yapılmasını aksatmayacak sayıda, geçerli elektronik sertifika bulundurmakla yükümlüdürler.

Borsa İstanbul'da işlem görmek üzere sermaye piyasası araçlarını ilk defa halka arz edecek ortaklıkların sermaye piyasası araçlarının ve ilk defa kayda alma başvurusunda bulunacak fonların katılma paylarının kayda alma talebiyle Kurul'a başvuru yapıldığı tarihte, elektronik sertifika hizmet sağlayıcısına, elektronik sertifika başvurusunda bulunulmuş olması gerekmektedir. Borsa tarafından kotasyon kararı veya pazar kaydına/listesine alma kararı verilebilmesi için elektronik sertifikaların alınmış olması şartı aranmaktadır.

KAP sistemine, sermaye piyasası araçları Borsa İstanbul'da işlem gören ortaklıklar ile borsa yatırım fonlarının yanı sıra yatırım kuruluşları, yatırım fonları, emeklilik yatırım fonları, girişim sermayesi yatırım fonları, gayrimenkul yatırım fonları, yabancı yatırım fonları, portföy yönetim şirketleri de bildirim gönderebilmektedir. Bağımsız denetim şirketleri ise, bağımsız denetim zorunluluğu olan dönemlere ilişkin finansal raporları elektronik ortamda imzalayarak, kamuya açıklanmak üzere ilgili ortaklığa elektronik ortamda göndermektedirler.

3. Halka Arza Hazırlık Süreci

3.1. Şirket içi çalışma grubunun oluşturulması

Halka arz öncesinde şirket içinde bu sürecin işlemlerini takip etmek üzere şirket içerisinde oluşturulan muhasebe, finansman ve halkla ilişkiler bölümündeki çalışanları kapsayan bir çalışma grubunun oluşturulması gerekmektedir.

3.2. Aracı kuruluş seçimi/piyasa danışmanlığı anlaşması yapılması

Halka arz sürecinin başında gerekli belgelerin, izahnamenin hazırlanması, SPK ve Borsa başvurularının yapılması için aracı bir kuruluş seçimi yapılarak aracılık sözleşmesi imzalanması gerekir. Halka arza yetkili aracı kuruluşların listesi SPK’nın www.spk.gov.tr adresindeki internet sitesinde yer almaktadır.

3.3. Bağımsız denetim çalışmasının başlatılması

Halka arz sürecinin başında şirketler finansal tablolarını SPK mevzuatına uygun olarak hazırlamak ve bağımsız denetimini yaptırmak zorundadırlar. Bu nedenle bağımsız denetçi bir firma ile denetim sözleşmesi yapmaları gerekmektedir. Bağımsız denetime yetkili şirketlerin listesi SPK’nın internet sitesinde yer almaktadır.

3.4. Esas sözleşme değişikliği ve Genel Kurul Kararı

Halka açılma öncesinde şirket esas sözleşmesinin SPK mevzuatına uygun hale getirilmesi için çeşitli değişiklikler yapılması gerekmektedir. Şirketin esas sözleşmesinde Borsa’da işlem görecek payları kısıtlayıcı hükümler var ise bu hükümlerin tadili, halka arz eğer sermaye artırımı yoluyla yapılacak olması durumunda Türk Ticaret Kanunu (TTK) hükümleri çerçevesinde genel kurulca sermayenin artırılmasına ve yeni pay alma haklarının sınırlandırılmasına ilişkin karar alınması gerekmektedir.

3.5. Halka arz fiyatının belirlenmesi

Halka arz sürecinin başında belirlenmesi gereken en önemli konulardan biri fiyatın belirlenmesidir, arz fiyatının belirlenmesi amacıyla şirket değerinin tespiti için aracı kuruluş tarafından fiyat tespit raporu hazırlanır.

4. Halka Arz

4.1. SPK ve Borsa İstanbul'a Başvuru

Halka arz izahnamesinin onaylanması amacıyla, hazırlanan izahname ve SPK’nın Pay Tebliği’nde belirtilen belgeler ile birlikte şirket ya da aracı kuruluş tarafından SPK’ya başvuru yapılır.
SPK’ya yapılan başvuru ile eş zamanlı olarak halka arz edilecek payların Borsa’da işlem görebilmesi için Borsa İstanbul’a başvuru yapılmalıdır. Borsa’ya yapılacak başvuru için gereken belgeler Borsamızın www.borsaistanbul.com adresinde “Şirketler” başlığı altındaki “Halka Arz ve Borsada İşlem Görme” bölümünde yer almaktadır.
4.2. SPK ve Borsa İstanbul Uzmanlarının Şirket İncelemeleri

Şirketin halka arz ve Borsa İstanbul’da işlem görme başvurusuna ilişkin olarak şirket merkezi ve varsa üretim tesisleri SPK ve Borsa İstanbul uzmanlarınca ziyaret edilerek yerinde incelemelerde bulunulur. Şirket faaliyetleri, hukuki durum ve finansal veriler incelenir.
4.3. Takas ve Saklama Bankası ve Merkezi Kayıt Kuruluşuna Müracaat

Borsa İstanbul Grubu; Borsa İstanbul, Takasbank ve Merkezi Kayıt Kuruluşu’ndan (MKK) oluşmaktadır. Takasbank, Borsa İstanbul’da işlem görecek olan sermaye piyasası araçlarının tümüne uluslararası geçerliliği olan bir numaralandırma sistemi olan “ISIN kodu” vermektedir. Halka arz sürecinde bu kodun alınması zorunludur.
4.4. Borsa İstanbul Tarafından Şirketin İşlem Göreceği Pazarın Belirlenmesi

Borsa İstanbul uzmanlarınca yapılan incelemeler sonucunda, şirketin kotasyon koşullarını sağladığının anlaşılması halinde Borsa yönetimi tarafından halka arz sonrası şirket paylarının işlem görebileceği pazar belirlenir ve karar SPK’ya iletilir.
4.5. Kurul Tarafından İzahnamenin Onayı

SPK, başvuruyu izahnamenin mevzuatta öngörülen bilgileri içerip içermediğini dikkate alarak kamunun aydınlatılması ilkesi çerçevesinde inceler, uygun görülen

page4image783339440 page4image783340032 page4image783340624 page4image783312928 page4image783313520 page4image783314112 page4image783315424 page4image783316016 page4image783316608 page4image783317200 page4image783317792 page4image783318384

izahname payların halka arzının gerçekleştirilebilmesi için SPK tarafından onaylanır.

4.6. Payların Halka Arz Edilmesi ve Satış Sonuçlarının Bildirilmesi

Şirket payları, SPK düzenlemelerine uygun şekilde izahnamede belirtilen tarihler ve esaslar çerçevesinde halka arz edilir.
Satış işlemi tamamlandıktan sonra aracı kuruluş halka arza ilişkin sonuçlar KAP’ta ilan edilir ve Borsa İstanbul ile SPK’ya bildirilir.
4.7. Borsa Kotuna Alınma ve Payların İşlem Görmeye Başlaması

Borsa İstanbul halka arz satış sonuçlarının izahnamede yer alan esaslar çerçevesinde değerlendirilmesi sonucunda KAP’ta yapılacak duyuruyu izleyen 2. İş günü işlem görmeye başlar.

5. Halka Arz Verileri*

1990 yılından itibaren halka arz edilen şirket sayıları grafikte sunulmuştur. 2022 yılında halka arzı gerçekleşen şirketler

*Grafik www.foreks.com sitesinden temin edilmiştir.

page5image765295648

EYG GYO, Tera Yatırım, Ahlatcı Doğal Gaz, Birikim Varlık, Platform

Turizm, Özsu Balık, Sanica Isı, Alfa Solar, Hidropar, Aztek Teknoloji, Barem Ambalaj, Obase

Bilgisayar, Koroplast, Kiler Holding, Rubenis Tekstil, Kocaer Çelik, Makim Makina, Pardus

Girişim, Europen Endüstri, Şeker GYO, Sun Tekstil, Yayla Agro, İmaş Makina, KİMPUR, BMS

TEL, Suwen, Consus Enerji, LDR Turizm, Smart Güneş, Ensari Deri, Gür-Sel Turizm,

Gezinomi, Koleksiyon Mobilya, Hitit Bilgisayar, InvestCo Holding, DAP Gayrimenkul, Hun

Yenilenebilir, Panelsan, Oncosem ve SDT’dir

Kaynakça

https://spk.gov.tr/
https://www.kap.org.tr/tr/
https://www.foreks.com/
https://www.borsaistanbul.com/data/kilavuzlar/Halka_arz_ve_borsada_islem_gorme.pdf
Halil ARSLAN-Temur KAYHAN. 2020. Şirketler İçin Hisse Halka Arz Süreci: Örnek

page6image757262048

Diğer Haberler